ریزش مو؛ علت‌های رایج و مراقبت‌های روزمره برای موی سالم‌تر

دیدن چند تار مو روی برس یا کف حمام برای خیلی‌ها نگران‌کننده است. واقعیت این است که مو چرخه‌ی رشد مشخصی دارد و ریزش بخشی طبیعی از این چرخه است. هر روز تعدادی از موها به پایان عمرشان می‌رسند و جایشان را به موهای تازه می‌دهند. مشکل از جایی شروع می‌شود که ریزش از حد معمول بیشتر شود یا موها نازک‌تر و کم‌پشت‌تر به نظر برسند. در این مقاله با علت‌های رایج ریزش آشنا می‌شوید، یاد می‌گیرید ریزش را از شکستگی تشخیص دهید و می‌بینید چه مراقبت‌های ساده‌ای به سالم‌تر ماندن موهایتان کمک می‌کنند.

ریزش طبیعی چقدر است؟

به‌طور معمول ریزش حدود پنجاه تا صد تار مو در روز طبیعی در نظر گرفته می‌شود. روزهایی که موها را می‌شویید یا شانه می‌کنید، ممکن است این عدد بیشتر به نظر برسد، چون موهایی که از قبل جدا شده بودند یک‌جا بیرون می‌آیند. پس اگر فقط روز حمام تعداد زیادی مو می‌بینید، لزوماً جای نگرانی نیست.

در فصل‌های گذار، به‌خصوص پاییز، بسیاری از افراد ریزش بیشتری را تجربه می‌کنند که معمولاً موقتی است. نکته‌ی مهم این است که روند را در طول چند هفته زیر نظر بگیرید، نه در یک روز.

ریزش یا شکستگی؟

خیلی وقت‌ها چیزی که ریزش به نظر می‌رسد، در واقع شکستگی مو است. برای تشخیص، به تار مویی که افتاده دقت کنید:

• اگر در انتهای تار یک برجستگی کوچک و سفید دیده شود، مو از ریشه ریخته است.
• اگر تار مو کوتاه است و انتهای آن صاف یا شکسته است، مو از میانه شکسته است.

شکستگی بیشتر به آسیب‌های بیرونی مربوط است؛ مثل حرارت زیاد سشوار و اتو، رنگ و دکلره‌ی مکرر، بستن محکم مو یا شانه‌کردن خشن موی خیس. خبر خوب این است که با مراقبت درست می‌شود جلوی بخش زیادی از شکستگی را گرفت.

علت‌های رایج ریزش مو

ریزش مو می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و گاهی چند عامل با هم دخیل‌اند:

• استرس شدید جسمی یا روحی، مثلاً بعد از یک بیماری یا یک دوره‌ی پرفشار کاری.
• رژیم‌های غذایی سخت و کمبود پروتئین، آهن یا ویتامین‌ها.
• تغییرات هورمونی، از جمله بعد از زایمان.
• عوامل ارثی که معمولاً به‌آرامی و با نازک‌شدن تدریجی موها خودشان را نشان می‌دهند.
• برخی داروها و مشکلات تیروئید.

چون علت‌ها متنوع‌اند، هیچ شامپو یا سرمی به‌تنهایی نمی‌تواند همه‌ی انواع ریزش را برطرف کند. محصولات مراقبتی به تقویت ظاهر مو و کاهش شکستگی کمک می‌کنند، اما شناخت علت اصلی کار پزشک است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟

اگر یکی از این موارد را تجربه می‌کنید، بهتر است با متخصص پوست و مو مشورت کنید:

• ریزش ناگهانی و خیلی زیاد که چند هفته ادامه دارد.
• کم‌پشت‌شدن محسوس فرق سر یا خط رویش مو.
• ریزش سکه‌ای یا نواحی خالی از مو.
• خارش، قرمزی یا پوسته‌ریزی شدید پوست سر همراه با ریزش.

پزشک ممکن است با آزمایش خون کمبودها یا مشکلات هورمونی را بررسی کند و درمان مناسب را پیشنهاد دهد. مراقبت‌های خانگی در کنار این مسیر مکمل خوبی هستند.

روتین مراقبتی برای موی سالم‌تر

اولین قدم انتخاب شامپوی ملایم است. شامپو را فقط روی پوست سر بمالید و با سرانگشتان، نه ناخن، به مدت یک تا دو دقیقه ماساژ دهید. کف شامپو هنگام آبکشی از روی ساقه‌ی مو عبور می‌کند و برای تمیزکردن طول مو کافی است. آب خیلی داغ هم پوست سر را خشک می‌کند، پس آب ولرم را ترجیح دهید.

یک شامپوی ملایم با کف مناسب که پوست سر را بیش از حد خشک نکند، پایه‌ی روتین مراقبت از موهای حساس به ریزش و شکستگی است.

بعد از شست‌وشو، موها را با حوله‌ی نرم فشار دهید و از مالش شدید پرهیز کنید. موی خیس شکننده‌تر است، پس برای بازکردن گره‌ها از شانه‌ی دندانه‌درشت استفاده کنید و از انتهای مو شروع کنید.

سرم‌های مو روی ساقه‌ی مو لایه‌ای محافظ می‌سازند و به نرم‌تر و مقاوم‌تر به نظر رسیدن موها کمک می‌کنند؛ این یعنی شکستگی کمتر هنگام شانه‌کردن و حالت‌دادن. دو تا سه قطره سرم را کف دست پخش کنید و روی نیمه‌ی پایینی موی نم‌دار بزنید.

یک روغن سبک برای انتهای مو هم به کاهش خشکی و موخوره کمک می‌کند. یکی دو قطره کافی است و بهتر است روی پوست سر زده نشود تا احساس چربی ایجاد نکند. می‌توانید یک شب در هفته هم کمی روغن را قبل از حمام روی طول مو بزنید.

عادت‌هایی که به موهایتان آسیب می‌زنند

• بستن محکم دم‌اسبی یا استفاده‌ی مداوم از کش‌های نازک و فلزی.
• استفاده‌ی روزانه از اتو و بابلیس بدون محافظ حرارتی.
• خوابیدن با موی خیس.
• رنگ، دکلره یا صاف‌کردن شیمیایی پشت سر هم بدون فاصله‌ی کافی.
• رژیم‌های غذایی خیلی محدود؛ مو برای رشد به پروتئین و مواد مغذی کافی نیاز دارد.

سؤال‌های پرتکرار

آیا کوتاه‌کردن مو جلوی ریزش را می‌گیرد؟

کوتاه‌کردن مو روی ریشه اثری ندارد، اما حذف انتهای آسیب‌دیده باعث می‌شود شکستگی کمتر شود و موها پرپشت‌تر به نظر برسند.

شست‌وشوی زیاد باعث ریزش می‌شود؟

خیر. موهایی که هنگام شست‌وشو می‌ریزند، از قبل جدا شده بودند. اما شامپوی تند یا آب داغ می‌تواند پوست سر را خشک کند، پس محصول ملایم و آب ولرم انتخاب کنید.

چقدر طول می‌کشد تا تغییر را ببینم؟

رشد مو فرایندی آهسته است و زمان دیدن تغییر برای هر فرد متفاوت است. بهتر است دست‌کم چند ماه روتین ثابتی داشته باشید و اگر ریزش ادامه داشت، حتماً با پزشک مشورت کنید.